Korzyści

• Rozwijanie umiejętności rozpoznawania zagrożenia i podejmowania decyzji dostosowanych do sytuacji.
• Przygotowanie do kierowania uczniami za pomocą krótkich, jednoznacznych poleceń.
• Uporządkowanie zasad współdziałania i komunikacji między pracownikami.
• Poznanie zasad powiadamiania służb i zachowania podczas ich interwencji.
• Wskazanie obszarów wymagających doprecyzowania w szkolnych procedurach bezpieczeństwa.

Tematyka

Program uwzględnia rekomendacje MEN zawarte w poradniku „Bezpieczna szkoła” dotyczące reagowania na zagrożenia fizyczne oraz zalecenia MSWiA dotyczące zachowania podczas ataku uzbrojonego napastnika.

1.  Uzbrojony napastnik w szkole – rozpoznanie sytuacji.

• Pojęcie „aktywnego zabójcy” i „aktywnego strzelca” - znaczenie oraz różnice.
• Różnice między agresywnym zachowaniem, groźbą, atakiem na konkretną osobę a trwającym atakiem zagrażającym wielu osobom.
• Uczeń, były uczeń lub osoba z zewnątrz jako sprawca zagrożenia.
• Dlaczego znajomość napastnika nie oznacza, że sytuacja jest bezpieczna.

2.  Broń i niebezpieczne narzędzia używane przez napastnika

• Nóż i inne ostre narzędzia, broń palna, paralizator oraz przedmioty użyte do zadawania obrażeń.
• Jak rodzaj zagrożenia wpływa na decyzję o ewakuacji lub ukryciu.
• Postępowanie po zauważeniu niebezpiecznego przedmiotu lub podejrzanego pakunku.
• Ryzyko związane z próbami sprawdzania broni, odbierania niebezpiecznego narzędzia i podnoszenia przedmiotów pozostawionych przez sprawcę.

3.  Dlaczego taki atak jest szczególnie niebezpieczny?

• Zaskoczenie, ograniczony czas i niepełna informacja.
• Reakcja zamrożenia - chwilowy bezruch i trudności w podejmowaniu działania pod wpływem zagrożenia.
• Duża liczba uczniów, hałas, zatłoczone korytarze i rozproszenie personelu.
• Różnice między postępowaniem podczas pożaru a reakcją na uzbrojonego napastnika - ryzyko automatycznego zastosowania tego samego schematu ewakuacji.
• Błędy w reagowaniu, które mogą zwiększać zagrożenie.

4.  Sposób działania sprawców i sygnały ostrzegawcze.

• Atak ukierunkowany na wybraną osobę i atak na wiele osób - konsekwencje dla reakcji nauczyciela.
• Możliwość przemieszczania się sprawcy i zmiany miejsca zagrożenia.
• Znaczenie znajomości budynku przez ucznia lub byłego ucznia.
• Groźby, zapowiedzi przemocy i niepokojące komunikaty - zasady zgłaszania oraz przekazywania informacji.

5.  Zasady i warianty postępowania nauczyciela podczas ataku - zależnie od sytuacji.

• Rozpoznaj zagrożenie i podejmij działanie.
• Ewakuuj, jeśli dostępna droga umożliwia oddalenie się od napastnika bez przemieszczania się w kierunku zagrożenia.
• Ukryj i zabezpiecz grupę, jeśli bezpieczna ucieczka nie jest możliwa.
• Ostrzegaj innych i powiadom służby pod numerem 112, gdy możesz zrobić to bez zwiększania zagrożenia.
• Bezpośrednia obrona jako ostateczność - w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, gdy ucieczka i ukrycie nie są możliwe.
• Ponowna ocena sytuacji po uzyskaniu nowych informacji lub poleceń służb.

6.  Ochrona uczniów i komunikacja w sytuacji zagrożenia.

• Krótkie, jednoznaczne polecenia dostosowane do wieku uczniów.
• Reagowanie na płacz, panikę, bezruch i odmowę wykonania polecenia.
• Uwzględnienie uczniów z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami.

7.  Działania służb i zachowanie podczas interwencji.

• Powiadamianie służb i przekazywanie informacji o zagrożeniu.
• Zachowanie podczas interwencji Policji.

8.  Atak terrorystyczny i inne poważne zagrożenia.

Metodyka

Wariant 1 - praktyczny wykład, analiza przypadków i ćwiczenia na sali

Zajęcia łączą praktyczny wykład interaktywny z analizą przypadków oraz krótkimi ćwiczeniami prowadzonymi w sali szkoleniowej. Uczestnicy omawiają sytuacje zagrożenia, analizują możliwe decyzje na podstawie przedstawionych scenariuszy i ćwiczą formułowanie poleceń dla uczniów oraz przekazywanie informacji służbom. Trener odpowiada na pytania i odnosi omawiane zasady do realiów pracy placówki.

Wariant 2 - praktyczne ćwiczenia w szkole

Po wprowadzeniu uczestnicy realizują ćwiczenia scenariuszowe w pomieszczeniach i przestrzeniach swojej szkoły. Ćwiczą ocenę możliwości ewakuacji lub ukrycia, zabezpieczenie miejsca ukrycia, wydawanie poleceń grupie, ostrzeganie innych pracowników oraz przekazywanie informacji służbom. Scenariusze uwzględniają układ budynku, potrzeby uczniów i procedury placówki. Każde ćwiczenie kończy się omówieniem podjętych decyzji oraz wskazaniem możliwych usprawnień.

💡Ćwiczenia są wcześniej uzgodnione z dyrekcją i zapowiedziane uczestnikom. Są prowadzone w kontrolowanych warunkach, z uwzględnieniem bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego uczestników. Zajęcia są przeznaczone dla kadry szkoły.

💡 Ćwiczenia mogą być realizowane również z udziałem uczniów, po wcześniejszym uzgodnieniu z dyrekcją szkoły ich zakresu, formy i zasad organizacji, z uwzględnieniem wieku oraz potrzeb uczestników.

Trener

Ekspert ds. bezpieczeństwa z doświadczeniem zdobytym w służbach mundurowych, w działaniach specjalnych i kontrterrorystycznych oraz ochronie osób. Łączy wiedzę operacyjną z doświadczeniem szkoleniowym. Przygotowuje nauczycieli i pracowników szkoły do rozpoznawania zagrożeń, podejmowania decyzji pod presją i współpracy ze służbami.